1998 yılından beri Windows kullanıyorum. Vista hariç reddettiğim bir sürümü hiç olmadı. Masaüstü kullanım alışkanlığım inanılmaz güçlüdür. Fakat yıllar içinde Windows, en fazla bir–iki sürüm sonra sistemi çöpe çeviriyor. Isınma ve kontrollü eskitme uyguladığını düşünüyorum; yoksa cihazların normal kullanımda bu kadar çabuk çöpe gitmesinin başka bir açıklaması olamaz.
Cihaz ne kadar iyi olursa olsun Windows 11 bazen kasılıp saçma sapan durumlar yaratabiliyor. Ayrıca Hızlı Başlatma gibi hileli bir durum söz konusu. Windows 8’den beri bilgisayarlarım tam kapanmıyor. Bilgisayarı kapattığımı sanıyorum ama çekirdek (kernel) ve sistem servisleri hibernation dosyasına yazılıyor. Güç düğmesine bastığımda hızlı açılıyor sanıyorum ama meğer kapanmamış bir sistemi açıyormuşum.
Linux’ta bu yok. Bir saniyede kapanır, bir saniyede tertemiz ve sıfırdan başlar.
Sinirlenip Linux Mint’e geçtim. Mint’e geçmeden önce o kadar çok Linux dağıtımı gördüm ki “Hangisini seçmeliyim?” diye kafam karıştı. Günlerce araştırıp videolar izledim. Windows’tan geçiş için en kullanıcı dostu dağıtımlar Zorin OS ve Linux Mint. İkisinden biri tercih edilebilir. Ben başlangıçta Mint’i seçtim, daha sonra Zorin OS’ta karar kıldım.
Linux Mint’e geçtiğimde ilk başta her şey güzel gelmişti. Fakat kurcaladıkça işler istediğim gibi gitmedi. Masaüstü ekran ölçeklendirme sorunu yaşadım; bir türlü istediğim görüntüyü elde edemedim. Yazı tiplerine alışık olmadığım için Google ve Microsoft fontlarını repolardan terminal aracılığıyla çektim. Yine de o alıştığım Windows gerçekliğinin dışındaydı.
Huawei parmak izi tanıma dahili olarak çalışmadı. Desteklenmiyor. Harici parmak izi uygulamalarına güvenemedim. Eksikleri var ama performans olarak kasma sıfır.
Linux, cihazı soğuk tutmak için fanı daha sık çalıştırıyor. 40–45 derecelerde fan azıcık ses çıkararak çalışıyor. Windows ise daha yüksek sıcaklıklarda çalışıyor ve bu yüzden cihazların eskimesine neden oluyor. Linux oturduktan sonra fan sesi azaldı. Başlangıçta arka planda ince bir fan sesi duyuyorsunuz; Windows’ta bu yoktu, başta garip geliyor.
Linux dağıtımlarında LibreOffice ve birçok ücretsiz program hazır geliyor. Yazılım ve sistem güncellemeleri otomatik. Yazılım mağazası güvenilir ve oldukça dolu. Her şey arkada hızlı bir şekilde gerçekleşiyor ve yeniden başlatmaya zorlanmıyorsunuz.
Eğer Windows alışkanlıklarınızı bırakabilirseniz ve bilgisayarı kendinize göre özelleştirmeyi seviyorsanız, Linux harika. Bilgisayar sizi kullanmıyor, siz bilgisayarı kullanıyorsunuz. O hissi veriyor. Her şeyin alternatifi var; para vermek istemiyorsanız özgür yazılım mükemmel. Güvenlik duvarını aktif ederseniz antivirüse bile gerek kalmıyor.
Linux’un destek toplulukları genelde forumlar üzerinden yürür. Çoğu konuda insanlar hızlıca destek oluyor. Türkçe destek çok zayıf. İngilizce bilmeyenler çeviri ile idare ediyor. Türkçe doküman eksikliği gerçekten büyük.
Windows 11’in katı sistem gereksinimleri nedeniyle Linux’a olan ilgi arttı. 2020’nin sonunda yalnızca %1,53 paya sahip olan Linux, 2024’te ilk kez %4’e yükseldi. Her yıl popülerliği artıyor. Fakat gelecekte maksimum %10 olur diye düşünüyorum. Avrupa’da kamuda Linux geçişleri hızlanırsa, bu oran beklenmedik şekilde ani bir yükselişe geçebilir. Hala son kullanıcı için kurcalanması gereken birçok şey var.
Profesyonel hayatta insanlar tek bir hatayı çözmek için uğraşmaz; vakit nakittir. Linux için vaktiniz varsa uğraşın. Windows’ta bunlar yok. Son kullanıcı ve kurumsal işler için hala daha cazip.
Zorin OS 18 sürümüne şans verdim. Mint’te yaşadığım ölçeklendirme sorunu yoktu ve harika çalışıyordu. Bana iş bırakmadan mükemmel şekilde çalışıyordu. Aylarca kullandım. Sürekli Wi-Fi kesilme ve touchpad’in ağır çalışması sorunu vardı. Çok makyajlı bir sürüm olduğu için sonunda Ubuntu’ya geçtim.
Ubuntu’yu yaklaşık 6 ay kullandım. Fan sesi azdı, gayet stabildi; fakat ses kartı uyumluluğu zayıftı. Ses çok az geliyordu; klasik donanım uyumluluk sorunları. Ayar yapmama rağmen gereksiz şişme oluyordu.
Fedora 43’e şans verdim. Fedora tam bir deneme alanı. Adamlar yapacakları her şeyi bu sürümde kullanıcı üzerinde deniyor. Sistem güncellendikten sonra siyah ekran geliyordu. Çözümlerin hepsi boşa çıktı. Günün sonunda işlerimi yapıp bilgisayarımı açmak istiyorum abi. Çocuğum Roblox oynamak istediğinde adam akıllı açmak istiyorum. Sinir harbi yaşamaya gerek var mı?
O dağıtım bu dağıtım derken Linux’tan koşa koşa kaçtım, sonunda götüm götüm Windows’a döndüm.
ChrisTitusTech/winutil aracını kullanarak Windows’un tüm gereksiz servislerini ve telemetrilerini temizledim. Güvenlik güncellemeleri hariç her şeyi kapattım. Şu anki Windows tıpkı Linux gibi hızlı, telemetrisiz ve sorunsuz 🙂 Baştan bunu bilseydim aylarca sürünmezdim.
Size uygun dağıtıma iyi karar vermeniz gerekiyor. Beklentilerinizi iyi analiz etmeniz gerekiyor. Tecrübeyle sabit.